Marnix Kluiters
Een speciale aflevering vandaag van de EcoSofie podcast. We zitten hier op de Groene Vloot, op het dek van een van de drie schepen die uitgevaren zijn naar Terschelling. Rondom springt hij het persoonlijk leiderschapsprogramma. Met allemaal young professionals hier
erbij laat je even horen grootschalig publiek en allemaal omdat arjan keizer hier ook aanwezig is arjan onze wegen kruisten elkaar een tijd geleden op linkedin alweer ik denk een
jaar of twee drie jij sprak je veel uit over duurzaamheid op jouw linkedin profiel staat ex mckinsey ex shell maar het interessante is natuurlijk wat doe je wel en dat is sinds vandaag de oprichting van een nieuwe beweging medewerkers
voor onze toekomst en daarin ga je bezighouden met mensen aanmoedigen om effectief bezig te zijn met ja van binnenuit het bedrijfsleven verduurzamen want dat is waar jouw passie
Arjan Keizer
ook ligt dus gefeliciteerd ja dankjewel het is een beweging voor en door medewerkers en onder andere getriggerd door jouw boek duurzame ambitie in de training dus hartstikke leuk hier nu te zitten. Ja en ik ben ook bestuurslid geworden dus voor de
Marnix Kluiters
journalistieke verantwoording is dat niet helemaal objectief natuurlijk maar wel heel erg leuk want we hopen natuurlijk dat die onderstroom van mensen versterkt wordt. Ik start dat met een grote vraag Arjan, wat zou jij veranderen als je het een jaar voor het zeggen hebt in de wereld? Ja een hele grote
Arjan Keizer
vraag en ik denk belangrijker dan ooit. Ik zou meer focus op de lange termijn willen in de toekomst want die staat wel significant onder druk niet alleen op het gebied van klimaatverandering en biodiversiteit. En alles wat met de planetaire grenzen te maken heeft.
Maar ook met de politiek, de democratie. Dus ik zou enerzijds aan de beleidkant veel meer langetermijnfocus hanteren. Door bijvoorbeeld op het gebied van klimaat gewoon met hele duidelijke targets te komen.
Hoe bijvoorbeeld CO2-emissies worden afgebouwd. Maar ook plastics recycling gewoon over tijd toege… eh… moet nemen. En ik zou mensen aansporen om zich meer
te gaan uitspreken. Want ik denk dat er heel veel mensen in de stille meerderheid zitten die wel van alles vinden, maar dat niet durft te uiten, niet uiten. En dat is wel heel belangrijk dat daar nu
Marnix Kluiters
voor opgestaan wordt. Ja, je bent net weg bij Shell. Je hebt dat daar altijd wel gedaan, je ook
Arjan Keizer
uitgesproken. Wat heeft je dat opgeleverd? Eh… ik denk heel veel support. Veel meer support dan ik dacht. Dus ik ben inderdaad sinds twee jaar geleden me gaan uitspreken intern en bij Shell en extern op LinkedIn. Ik kom dadelijk misschien nog wel terug
waarom ik me vanaf twee jaar geleden pas ben gaan uitspreken. En waarom je bij Shell werkt natuurlijk,
Marnix Kluiters
want dat is ook een naam die natuurlijk altijd wel wat stof doet opdraaien. Maar vertel eerst
Arjan Keizer
wat je allemaal hebt gedaan qua uitspreken. Ja dus ik ben uiteindelijk voorzitter geworden van het green team van Shell Nederland, de Future Energy Leaders en in die hoedanigheid hebben we lezingen georganiseerd onder andere van Babette Porselein, maar ook van Nate Higgins,
een Amerikaanse podcast host. We hebben surveys gehouden onder medewerkers van wat leeft er nu, wat vinden mensen van de strategie en dat dan aan corporate relations en senior leiderschap gedeeld. We hebben projecten georganiseerd, bijvoorbeeld bij bij nam hebben ze gekeken hoe ze ja minder
emissies in scope een kunnen reën venten bij per nis hebben ze een flaring dashboard geïntroduceerd dus een hele hoop initiatieven van onderop en ik denk die kracht van medewerkers die schoon heel groot dan worden mensen
enthousiast dan werken ze een twee uur extra per dag omdat ze gaan echt impact maken en ik denk dat enthousiasme moet je vasthouden
Marnix Kluiters
ja en jij zat er bij shell wat deed je daar in vredesnaam? Ja ik ben in 2018 bij
Arjan Keizer
Newmotion begonnen. Dat is een e-mobility bedrijf die laadpalen verkocht voor mensen thuis en bij bedrijven en dat was toen een jaar daarvoor door Shell overgenomen. Dus ik ben eigenlijk aan
e-mobility begonnen en zodoende na drie jaar overgestapt naar Shell zelf. Bij Shell Fleet Solutions verkocht ik toen de oplossingen voor transitie van transport.
Dus dat was niet alleen elektrisch rijden van auto’s, maar ook vrachtauto’s. Totaal ander spelletje, veel ingewikkelder, maar heel interessant. En ook de biobrandstoffen, dus bio-LNG, renewable diesel. En wat ik daar zag, is dat ook klanten wel extra moeten willen betalen voor die duurzame transitieoplossingen.
Dus het is heel makkelijk om te zeggen, Shell moet het aanbieden, maar klanten moeten het ook afnemen. En ik denk dat overheidsbeleid daarvoor heel belangrijk is. Vooral op een moment dat het tijdelijk nog duurder is.
Marnix Kluiters
Ja, maar goed Shell is een partij die net zo groot is als veel overheden. Dus jij dacht laat ik me ook eens gewoon uitspreken en het aan de CEO zelf vragen.
Arjan Keizer
Ja, op een gegeven moment was er een webcast toen de huidige CEO YLSA One het roer overnam van Ben van Beurden. Dat was ongeveer twee jaar geleden en toen mochten mensen vragen stellen. Dus ik stelde de vraag kunnen we niet achter andere aandeelhouders aan,
die een langere termijn investeringshorizont hebben. Nou, dat kreeg heel veel stemmen op intranet, waardoor ik die vraag mocht stellen voor 25.000 medewerkers. En sindsdien heb ik eigenlijk een paar keer contact en interactie met hem gehad.
En gedeeld wat een groot gedeelte van de medewerkers wil. Want medewerkers willen gewoon trots zijn op hun werk, nu maar ook in de toekomst. En ik denk dat daar wel een conflict is met de aandeelhoudersbelangen.
En laat ik ook heel duidelijk zijn, dit is niet een Shell probleem. Dit is echt een maatschappelijk probleem. Alle bedrijven met aandeelhouders hebben dit probleem. Ik denk het Unilever voorbeeld noem ik vaak, waar Heinz Schumacher is ontslagen, omdat ze nog meer aandeelhouderswaarde nodig hadden.
En ik denk dat het Rijnlands model, wat nu door het Anglo-Saxons model wordt overtroffen, dat is wel heel gevaarlijk.
Marnix Kluiters
En je zit nu niet meer bij Shell, want je wil je hiervoor inzetten. Wat is daar een beetje de reden voor? Hoe komt dat zeg maar? Nou binnen
Arjan Keizer
Shell was ik dus bij dat green team actief en toen ben ik op gegeven moment ook contact gaan zoeken met andere mensen bij andere green teams. Een aantal daarvan namen ook contact op met mij door de post die ik op LinkedIn deed. En toen uiteindelijk bij jouw training duurzame ambitie
is eigenlijk het balletje gerollen van moeten we niet gewoon een campagne starten, een beweging starten, mensen moeten uit de klimaatkast kunnen komen. Wat natuurlijk heel gek is, is dat bedrijven hebben enorme invloed.
Wat je net ook zegt, Shell heeft meer lobbykracht dan sommige overheden. Tegelijkertijd hoor je medewerkers in het publieke debat amper. En dat is wel iets waarvan wij toen zagen met die medewerkers, van dit geluid moet meer naar buiten komen.
Ook op senior niveau zijn er mensen die zien dat het anders moet en dat het te veel op de korte termijn gaat. Dus ja, dat samenbrengen, daar zijn we toen mee bezig gegaan en dat is uiteindelijk medewerkers voor onze toekomst
Marnix Kluiters
geworden. Ja en het staat vandaag ook groot in het Financieel Dagblad, dus we zijn benieuwd wat dat gaat opleveren. Als je daarnaar kijkt, want je hebt het vaak over dat uitspreken dat dat voor jou heel belangrijk is, je bent ook een tijd niet zo geweest, want als ik jou drie
jaar geleden hier voor de microfoon had gezet, had ik een hele andere Arjan volgens mij gesproken. Toen ken ik je overigens nog niet, want toen sprak je je dus ook nog niet uit. Ja. Maar vertel
Arjan Keizer
even, wat is er gebeurd? Ja, ik werkte sinds 2016, toen ik nog bij McKinsey werkte, al aan de energietransitie. Maar ik was een enorme techno optimist, dus ik dacht dit komt allemaal wel goed. Zonnepanelen zijn veel goedkoper geworden, batterijen worden goedkoper, elektrische auto’s zijn goedkoper. We kunnen gewoon onze
levensstijl blijven houden, misschien iets minder vliegen, iets minder vlees eten, maar we komen er wel. Dat was het gevoel dat ik kreeg in de media, de politiek. En toen las ik het klimaatboek wat ik zag liggen met honderd artikelen van wetenschappers. En toen raakte
me van, fuck, mijn kinderen gaan gewoon in een wereld opgroeien die er veel minder rooskleurig uitziet dan dat ik dacht. Dus ik voelde me ook echt beschaamd dat ik niet eerder die acht uur tijd had gepakt om gewoon enigszins te verdiepen in de echte staat van de wetenschap.
En ik voelde ook rauw van, oké, mijn toekomstvisie is nu totaal anders. En dat bracht een enorme drijfveer van, oké, hier moet ik iets aan doen. Als ik dit al niet weet, dan weten heel veel anderen dit ook niet. Pluralistic ignorance is daar een mooie term voor.
Dat veel medewerkers niet van elkaar weten dat ze zich ook zorgen maken. En daarom is dat uitspreken zo belangrijk want als medewerkers niet die zorgen delen dan lijkt het dat jij de enige in een vergadering bent die misschien een moeilijke vraag wil stellen terwijl als drie anderen ook denken ook ga die vraag niet stellen
want ik ben de enige ja dat gaat dus niet gebeuren dus daarom geloof ik heel erg in die verbinding en dat is ook wat zo’n green team enorm doet maar dat moet breder dan de green teams dit moet gewoon
Marnix Kluiters
een norm worden ja maar die pluralistic ignorance is eigenlijk als je in een restaurant met zes vrienden zit en je denkt allemaal van iedereen gaat vlees bestellen. Jij bent de eerste die een hamburger bestelt, dat de tweede en de derde en de vierde en de vijfde en de zesde dat ook doen. Dat als de eerste zegt ik bestel
een Vegaburger, dat de tweede dan denkt oh, ben jij daar ook zo in? En dan eigenlijk die hele trein de andere kant op kan gaan. En dat is ook wel wat jij ontdekt hebt volgens mij met het uitspreken van jouw opinie die je hebt gehad.
Dat er eigenlijk veel meer mensen ook achter je stonden waarvan je het eigenlijk helemaal niet had verwacht. Nee, enorm binnen een bedrijf als Shell dus ook.
Arjan Keizer
Precies, toen ik die vraag stelde voor 25.000 collega’s, kreeg ik allemaal berichtjes, ook van mensen buiten Nederland, van hé, wat goed dat je dit doet. Ik had rond die tijd ook een post geschreven op LinkedIn heel lang over al mijn bevindingen.
Die is uiteindelijk honderdduizend keer bekeken. Daar kreeg ik ook veel meer respons op. En eigenlijk al het respons was altijd positief. Dus dat is ook de besef wat ik vervolgens met mijn mede oprichters hebben noemt van hey als wij allemaal voelen dat binnen ons bedrijf de
veel meer steun is dan dat we weten van elkaar ja dan moeten we daar dus eigenlijk kunnen dus veel meer doen er is geen reden om ons niet uit te spreken er is veel meer support en nou had je het net of het klimaat ook dus boek van greta thunberg denk ik hè dat het boek van Greta Thunberg inderdaad. Ik had bij haar natuurlijk
een bepaald profiel, inmiddels is dat nog wat veranderd, maar een McKinsey partner die raadde aan om dat boek te lezen, vooral vanwege die wetenschappelijke artikelen en dan haar opiniestukken geven eigenlijk een interessante tweak daaraan. Dus toen ik het in de boekhandel
zag liggen toen dacht ik ja dit moet ik gewoon kopen en dat was wel het haakje. Ja het kantelpunt
Marnix Kluiters
ook, want als je nou de Arjan voor en de Arjan na bij elkaar aan tafel zet. De Arjan na hebben we nu hier. Maar wat krijg je dan voor gesprek? Want ik kan me wel voorstellen dat er nog een heleboel mensen zijn die de Arjan voor het boek zijn.
Arjan Keizer
Ja, klopt. En dat is ook mijn besef. Als ik die Arjan van drie jaar geleden wil overtuigen. Dan moet ik niet beginnen over planetaire grenzen. En dat we misschien minder economische groei moeten nastreven. En dat er allerlei problemen zijn.
Dan moet je echt stapje voor stapje mensen in dat proces meenemen. Dus je kunt niet te ver voor de troepen uitlopen. En ik denk ook als je kijkt naar de huidige klimaatbeweging, kijk, ik kijk altijd naar twee lenzen, de lens van urgentie en de lens van de oplossingen, van de transitie.
En ik denk dat klimaatactivisten qua urgentie helemaal gelijk hebben. Eigenlijk zouden we volgend jaar helemaal moeten stoppen met fossiele emissies. Alleen het kan niet. Dan klapt ons hele systeem in elkaar en dan is de pleister nog erger dan de wond.
Dus dat moeten we niet willen. Dus het moet zo snel mogelijk, maar zo snel mogelijk wel binnen de realiteit. En je moet mensen meenemen. De meerderheid moet hier achter komen te staan.
Marnix Kluiters
Ja en daarom ben jij volgens mij niet iemand die dan zegt van de realiteit is lekker vanuit het huidige redeneren en een beetje beter is ook prima. Want er kan wel echt veel meer dan er vaak gebeurt.
Arjan Keizer
Er kan veel meer dan er vaak gebeurt. Dat kan veel meer dan er vaak gebeurt en ook daar is het wel weer een balans. Kijk ik denk aan de kant van investeringen kan er minder dan sommige mensen hopen. Want aandeelhouders die hebben bepaalde rendementseisen. Ook onze eigen pensioenfondsen,
zelfs de groene pensioenfondsen zullen niet accepteren als je geld blijft stoppen in investeringen die geen rendement maken. Tegelijkertijd mag dat geen excuus zijn om niks te doen en ik denk vooral aan de lobbykant dat het heel belangrijk is en daar valt wat mij betreft op dit moment ook het uitspreken tegen misinformatie onder.
Dus de populisme wat nu enorm wint ook in Amerika, dat is enorm gevaarlijk en het bedrijfsleven heeft formeel omarmd dat Parijsdoelen ook gehaald moeten worden. Ja, als je dat erkent maar vervolgens niet je uitspreekt tegen die misinformatie, dan is dat gewoon inconsequent.
En ik denk dat medewerkers daar veel harder op de pres mogen springen.
Marnix Kluiters
Ja, en nou noemen wij dat in het boek, wat ik dus samen met Mark Ziegenbeek van Heukelom heb geschreven, over duurzame ambitie, verantwoordelijkheidsverstoppertje. Herken jij dat dan ook?
Arjan Keizer
Ja, zeker. Ik denk ook als je kijkt naar de lobby. Ook heel eventjes weer terug op Shell. Shell lobbyt voor veel betere beleidsmaatregelen dan veel mensen denken. Dus bijvoorbeeld de bijmengverplichting voor sustainable aviation fuel in de luchtvaart. Wil de Shell een veel hoger target dan is geïmplementeerd. Alleen als je als
bedrijfsleven wel lobbyt voor de juiste en beleid maar niet de overheid helpt om draagvlak te creëren dan gaat er dus niks gebeuren. Want de overheid moet of de politieke partijen moeten over vier
jaar weer herkozen worden of over een jaar als het zo mis blijft gaan als nu. En ik denk daar kan het bedrijfsleven gezamenlijk veel meer zijn nek voor uitsteken. Want een individueel bedrijf vindt dat moeilijk. Misschien bedrijven met
Amerikaanse aandeelhouders op dit moment ook. Maar dit moeten we samen fixen.
Marnix Kluiters
Ja en dan die medewerkers, want jij bent dat ook geweest. Waarom denk je dat daar zo’n belangrijke kracht ligt? Want we hebben het nu vaak, ik zeg vaak in lezingen ook, bovenwater stormt het. Veel populisme, helaas veel oorlogen. Eigenlijk alles wat we gehoopt had in 2015 met het in elkaar reigen van het prijsakkoord
en daarna de sustainable development goals ja echt heel veel verder zijn we niet gekomen volgens mij maar waarom zie je dan toch die onderstroom daar als grote kans in en hoe belangrijk is het dat medewerkers ook wel actief blijven in het bedrijfsleven je moet als je op een andere plek
beter met ook vooral daar gaan zitten ja maar als iedereen weg gaat bij grote bedrijven dan ja hebben de economie natuurlijk ook nog niet veranderd nee precies
Arjan Keizer
ik denk zijn een paar aspecten dus ten eerste medewerkers weten het allerbest wat een bedrijf echt doet die hebben de interne insight en niet alleen wat naar buiten wordt gebracht dus intern kunnen medewerkers veel beter feedback geven van hey jullie we willen hier naartoe dit is wat we
doen zijn hier niet kansen ik denk het tweede is dat medewerkers zelf aan de slag moeten. Dus het gaat nu de hele tijd over uitspreken. Ik denk sommige mensen zijn praters, heel veel mensen zijn doeners. En in je rol kun je gewoon heel veel impact maken.
Dus bijvoorbeeld toen ik bij Shell zat, konden we een partij overnemen in Duitsland die laadpalen voor elektrische vrachtwagens en bussen maakte. Ik heb daar enorm voor gelobbyd en draagvlak gecreëerd intern om te zorgen dat we die club konden overnemen. Dat is impact maken,
want daarmee is gewoon de potentie van het bedrijf in één keer anders. Ik denk, als ik iemand hoorde die bij Fast Move Consumer Goods bedrijf werkt, die kan
precies zien wat alle producten zijn. En als er iets meer biologisch verkocht kan worden, maar het kost ietsje rendement, dan is dat een knop waar je aan kunt draaien. En ik denk, medewerkers hebben nu niet altijd het handelingsperspectief van wat kan ik doen,
vooral in mijn rol en ja als we daar trainingen over kunnen geven inspirerende voorbeelden delen en op die manier zorgen dat we veel meer impact kunnen maken ja dan is dat echt een ja collectieve impact die optelt en dat moeten we bereiken ja en
Marnix Kluiters
om ook even kritisch te zijn en want is niet ook heel makkelijk om gewoon met een dik salaris bij groot bedrijf te blijven zitten en een beetje beter te doen. En ja, dat zal toch ook wel de kritiek zijn van mensen die er wel buiten staan.
Arjan Keizer
Die mensen heb je ook zeker. Ik denk vooral nu de tegenwind even waait en de pendelen de andere kant op zwinkt, zie je nu best wel mensen die met duurzaamheid bezig waren, die dat toch weer minder doen. Ja, die mensen vinden hun carrière iets belangrijker dan duurzaamheid.
En dan weer terug naar die Arjan van drie jaar geleden. Die was al met duurzaamheid bezig, maar ik was niet echt geraakt. Dus ik maakte me zorgen, maar nog geen zorgen. Pas als je echt die urgentie voelt, ben je bereid je levensstijl aan te passen, in je werk de andere
keuzes voor te maken. En wat je zegt klopt helemaal. Het is wel makkelijk om gewoon een beetje iets te doen als je goed salaris hebt, maar daar moeten mensen ook consequenties aan verbinden. Dus op een gegeven moment heb ik ook gezegd ik ga hier niet meer blijven en ik ga weg. Maar ik geloof
wel enorm in die verandering van binnenuit als eerste stap om te doen en niet per definitie al opstaan.
Marnix Kluiters
En nou heb je de stichting eigenlijk of de beweging eigenlijk gestart tijdens het traject van de EcoSphere Academy. Hoe is dit samengekomen en hoe is het nu tot het werkelijk de start ook gekomen? Wie zijn er ook bij betrokken?
Arjan Keizer
Ja, goede vraag, want ik doe dit zeker niet alleen. Dus naast jou en mij is Hein Brekelmans, die bij Abinamraro werkt ook een van de andere bestuurders. Wouter Lut van ING en Mathieu van TNO zijn ook allemaal betrokken. Ja we hebben gewoon heel veel mensen
die allemaal dit zien binnen hun bedrijf en ja via de training met het diner met een wijntje erbij ja dan ineens komen de beste ideeën dus toen kwam dit idee en ja dat is wel best wel gepivot.
Ik denk aanvankelijk hadden we een iets andere insteek die iets meer op dat uitspreken ging. En dankzij 35 medewerkers van 25 grote bedrijven, waaronder eigenlijk alle bekende bedrijven in Nederland. Daar kwam wel een goed punt uit van laten we vooral op het bedrijfsleven focussen en niet op individuele bedrijven.
Want dat is best een angst als je een individueel bedrijf uitspreekt als medewerker.dat je ja dan wel rechtstreeks je baan misschien op het spel zet maar ook voor bedrijven wat ik net al zei het is niet een shell probleem maar maatschappelijk
probleem een systeem probleem dus laten we daar gezamenlijk dan aan werken ja wat je zegt zo
Marnix Kluiters
cruciaal dat als mensen zich niet durven uit te spreken omdat ze bang zijn om hun baan kwijt te raken als er maar genoeg mensen zijn die dat wel doen dan kun je natuurlijk ook niet al je mensen ontslaan dus daar probeer ik ook massa te genereren. Zeker, ja.
Want ken je dat soort voorbeelden van mensen die zich niet durven uitspreken?
Arjan Keizer
Ja, best wel. Ik denk, als je kijkt naar het koffiezetapparaat, zijn er heel veel mensen die kritiek hebben. En de mensen die dan iets op intranet plaatsen of feedback leveren, dat is heel beperkt. Ik denk in mijn farewell note, die is door 60.000 collega’s gezien,
kreeg ik berichten van over heel de wereld van, hey, wat durfde jij veel? En ik denk van, ja, dur veel dit mag gewoon dit mag jij ook doen en die perceptie dat het niet zou mogen houdt dus mensen tegen en ik denk die cultuur is onderdeel
van het probleem en ja dan helpt het om met inspirerende voorbeelden te komen maar het helpt dus ook als we samen hiervoor op de bres springen en gewoon die community laten zien dus
ik hoop dat we 10 20 30.000 medewerkers kunnen verbinden. Dat dit ook gewoon echt een stem kan worden in het publieke debat.
Marnix Kluiters
Ja, en als je nou een stichting opricht, dan is het natuurlijk altijd mooi. Zeker als je het over gezondheid gaat, dat zo’n gezondheidsprobleem op een gegeven moment opgelost is. Dat Kika zou mooi zijn als het niet meer nodig is. Of de Hartstichting of zo.
Nou goed, dat is allemaal een beetje lastig. Maar ik kan me ook voorstellen dat jij zelfs stiekem hoopt dat jouw stichting, of in ieder geval jij bent de oprichter met het idee, dat je ook hoopt dat het niet tot in de eeuwigheid blijft bestaan, want dan gaat er
iets mis. Wat hoop je nou dat er gerealiseerd is over, ja of eigenlijk wanneer de stichting
Arjan Keizer
opgeheven kan worden? Ik hoop zo snel mogelijk. Ik ben overtuigd dat we een sociaal kantelpunt gaan bereiken en de vraag is alleen, gaat dat door enorme stormen en rampen plaatsvinden en en oorlog of vinden we met elkaar de ratio en ja ik heb hoop dat als wij kunnen normaliseren
dat duurzaamheid niet iets links of iets boks is maar voor iedereen en daarmee ook de 50-jarige vvd’er kunnen overtuigen om zich ook hiervoor uit te spreken want die voelen ook het ongemak die hebben ook de gesprekken met hun dochters of zoons aan tafel s’avonds ja dan kunnen we daar
een eerste stap zetten kijk in nederland waar we nu beginnen met onze lancering, is het allemaal relatief veilig. Hier heb je goede rechtsbijstand, arbeidsrechtenbescherming, er zijn genoeg banen. Kijk, in Amerika kun je dit nu niet direct vragen.
Maar als we deze sneeuwbal van land naar land kunnen opschuiven en echt dat bedrijfsleven aan de top kunnen vragen om zich ook uit te spreken tegen misinformatie, dan kan het wel enorm snel gaan, ben ik wel. Je zegt dus eigenlijk dat Nederland die verantwoordelijkheid ook heeft.
Marnix Kluiters
Omdat de omstandigheden hier ook eigenlijk het allerbest zijn.
Arjan Keizer
Inderdaad. En ik zie dat ook als een roeping voor mezelf. Kijk, ik had ook iets anders kunnen gaan doen. Nu dan hier mijn geld in stoppen en hierop inzetten. Maar dit is gewoon een roeping. En ook het feit in dat FD-interview vandaag.
Ja, staan we met vier mannen. Dat is ook het privilege wat wij hebben. En wat we moeten gebruiken als man om ons hiervoor uit te spreken. En ja, toevallig is dit een samenloop van omstandigheden, want er zijn ook wel een flink aantal dames bij onze beweging betrokken.
Maar ja, sta op en het is nu nog niet te laat, maar er is wel echt meer actie nodig dan nu plaatsvindt.
Marnix Kluiters
Ja, je had het net over de ratio. We hebben het samen ook vaak over een interview gehad wat ik met Daan Remarque heb gedaan, een communicatiespecialist. Die heeft het ook vooral over het gevoel en aansluiten bij iemand overtuigingssysteem. Ja. Hoe belangrijk is dat? Ook om het interview af te ronden, want dan gaan we ook naar de medewerkers die hier allemaal zitten natuurlijk.
Arjan Keizer
Nee, dat is enorm. En ik ben lucht- en ruimtevaarttechniek afgestudeerd, dus ik was altijd enorm van de feiten. En toen ik dat klimaatboek las, toen werd het geraakt in mijn hart. En dat blijft me ook heel bij van Jan Rotmans. Die zegt ook, ik heb dertig jaar lang mensen proberen te overtuigen.
En de laatste vijf jaar weet ik dat het gaat om die mensen raken. Dus hij loopt nu liever weg met twee mensen die hij raakt in zijn hart. Van een groep van honderd dan anders. Dus ja, dat is wel heel erg iets wat ik erken.
En daar hopen we ook in onze communicatie op in te zetten. Dus daarom ook, wij willen werken om trots op te zijn nu en in de toekomst. Want in de toekomst gaan vragen gesteld worden. Wat deed jij op dit moment?
En ja, ik wil mijn kinderen gewoon recht in mijn ogen kunnen aankijken dat zij zien van ja papa, je hebt in ieder geval wel alles geprobeerd. Ja, en als je nu zit te luisteren en je wil
Marnix Kluiters
hier meer over weten. Voor wie is dit initiatief allemaal en hoe kun je hierbij betrokken raken?
Arjan Keizer
Ja, thanks voor alle medewerkers. Kijk, nu met de lancering richten we ons vooral op het bedrijfsleven omdat dat toch de bekendere namen zijn en ook in de media meer helpt. Maar het is voor iedereen. Werk jij bij een boer of bij een bouwbedrijf het is van mensen in de
bouw tot hoger opgeleide en leidinggevende dus gewoon iedereen kan zich aanmelden en medewerkers voor onze toekomst punt nl je kunt zelf kiezen of je met naam en bedrijfsnaam
mee wil doen op ons platform of dat je anoniem mee wil doen dus daar we ook mogelijkheden voor dus ja geen reden om af te wachten nou mooi het zonnetje begint hier te schuilen het te
Marnix Kluiters
schijnen ik ga lekker achterover zitten en dan is er ruimte voor vragen een vraag van steden in nee
Arjan Keizer
op persoonlijke titel waarschijnlijk ja mag ik zo ik doe ja en oh en wel goed het zo leuk als je
Marnix Kluiters
even je naam zegt en je organisatie en dan de vraag ja dat is goed ik ben guus ik werk bij
Arjan Keizer
steden in ik heb traineeship daar gedaan en ik werk nou als analist en ik maak prognoses voor de toekomst en die vind ik soms niet heel rooskleurig en wat me heel opvalt aan je verhaal is dat je eigenlijk heel veel positieve tijd brengt of een bepaald enthousiasme
terwijl soms dingen niet heel goed gingen heb ik dat idee heb ik ook al dus hoe heb je dat vast weten te houden in die tijd? Ja ik geloof heel erg dat hoop iets actiefs is waar je aan kunt bijdragen en
het is nog niet te laat en ik denk dat zorgt voor positiviteit. Dat enthousiasme samenbrengen dat maakt dat er echt nog heel veel potentie is.
Ook binnen Shell, ik denk driekwart van de mensen wil gewoon trots zijn en wil die transitie door. Het is alleen dat de aandeelhouders daar, die trouwens 50% in Amerika zitten, andere ideeën over hebben. Dus ik zie zoveel potentie en dat is een belangrijke drijfveer. Ik denk ook het kan verlammend
werken om de hoop op te geven en ja daar heb je helemaal niks aan. Ja en als je kijkt naar de technologische kant, er zijn natuurlijk enorme ontwikkelingen dus dat gaat ook allemaal goed, maar het is nu echt op het gedrag en de draagvlak en ja dan werkt een positief verhaal veel beter
dan een pessimistisch verhaal. Maar ik maak me ook echt wel serieus zorgen hoor. Maar ik denk als het pad is tussen iets wat, stel twee graden opwarming afgaan of drie en een
half, ja dan heb ik toch liever die twee. Die anderhalf die is buiten beeld. Maar laten we gewoon vechten voor elk beetje verbetering wat mogelijk is. Thanks. Ja, hi. Ik ben Jim van adviesbureau AIF. Ik vind het als een goed verhaal klinken. Klinkt
mooi, klinkt logisch en ik wil ook heel graag mee in die hoop. Ik ben wel benieuwd, ik denk je hebt wel wat genoemd van waar je de dingen die tegenkomen, wat zie je nu als het grootste probleem waarom mensen
zich niet uitspreken of waarom we niet de kant op moeten gaan waarvan de meeste mensen wel weten dat het moet. Ja hele goede vraag en ik weet het ook niet precies wat we ook met de beweging hebben gedaan is anderhalve week geleden een survey uitgezet samen met Populitics. Die is nu meer dan 700 keer
ingevuld en daar is precies deze vraag van wat houd je tegen om je uit te spreken? Dat is een multiple choice vraag waar veel dingen in staan. Dus eentje is is de cultuur in het bedrijf veilig dat je je kunt uitspreken?
Een ander is ben jij überhaupt iemand die zich uitspreekt voor dingen? Ook nu voor de politiek en populisme. Weer een ander is wil je niet het stempel klimaatactivist opgeplakt krijgen? Ik denk dat nu als ik ook kijk, ik ben heel gebalanceerd denk ik in mijn beeld.
Maar ik werd wel af en toe weggezet als klimaatactivist met eigenlijk dan het stigma. Ja, je staat op de twaalf en weet niet hoe het werkt. Terwijl dat is niet zo, want ik herken die realiteit van aandeelhouderswaarde en geopolitiek.
Dus het is niet dat links of woke wat het stempel zou moeten zijn als je uitspreekt, maar het is iets verantwoordelijks en iets noodzakelijks. En ik hoop dat wij met onze beweging kunnen normaliseren dat dat zo is en dat hopelijk zelfs bij de VVD en CDA mensen zeggen van oké, we moeten hier meer voor uitkomen. Dat groen rechts ook groen links gaat steunen en dan niet groen links de politieke partij, maar gewoon de hele politieke spectrum kant beantwoord dat jouw vraag ja enigszins wel
ik denk dat een hele goede beweging is ik ben ik het eigenlijk gaat u bepaalde structuur in organisatie nooit helemaal weg kunnen halen zitten altijd mag structuren in speel benieuwd steun voor als iedereen gaat uitspreken wat dan echt het effect is als bestuurders of ceo’s niet die
kant op kijken is dat inderdaad al genoeg of is daar nog iets meer voor nodig? Nou dat zal niet overal genoeg zijn maar het is niet alleen de stem als medewerker die je hebt. Het is ook de stem als burger waarin je dan in je rol als
medewerker helpt te normaliseren dat ook medewerkers hiervoor opstaan en dan helpt het ook misschien weer de pensioenfondsen dat die zeggen ja we moeten hier harder voor op de bres springen en de politiek als die zich iets meer uitspreekt, dan helpt het ook weer hoe Europa zich uitspreekt.
Wat dan weer richting Amerikaanse bedrijven ook weer helpt. Dus ik denk alles is met elkaar verbonden. Dus wat Marnix net ook zei, dat verantwoordelijkheidsverstoppertje. Ik denk dat er ook een verantwoordelijkheidsaanstekelijkheid is. Dat je ook allemaal kunt zien, oh als die een stapje erbij doet, dan doe ik ook een stapje erbij.
Dat maaiveld gaat nu eventjes naar beneden. Waardoor het spannender wordt. Maar laten we zorgen dat dat maaiveld omhoog gaat. En dat we daar allemaal dan ook gewoon bovenuit kunnen komen. Ik ben Lydia en ik werk bij Heijmans en jij had het over urgentie en
dat dat je wel urgentie voelde en pas na het lezen van het boek voelde je echt de urgentie. Ja. En hoe zorg je of hoe zorg ervoor dat anderen ook echt die urgentie dan gaan voelen? Ja topvraag,
ik denk hier heel veel over na en ik weet het antwoord niet. Ik weet wel inmiddels dat heel veel mensen op verschillende manieren geraakt kunnen worden. Dus voor sommigen is het een film of een documentaire. Dus de Inconvenient Truth heeft natuurlijk heel veel mensen geraakt. Don’t Look Up ook enigszins. Voor anderen is het een ervaring. Dus duiken en
verbleekt koraalriff zien of gaan skiën en zien dat eigenlijk alles groen is behalve de piste, dat dat ineens de realisatie is. Voor anderen is het een natuurramp meemaken. Dus als jij in Zuid-Europa bent en een bosbrand van dichtbij meemaakt en je moet verplaatsen.
Ja, dat is echt wel intensief. Ik geloof ook heel erg de sociale bubbel. Waar je je in verkeert. En dat zie je in Amerika heel erg. Dat het enorm gepolariseerd is. Dus als de republikeinen iets vinden, dan weet jij als individu.
Dat is dan mijn waarheid. Want anders val ik buiten deze groep. Ja, en dan gaan mensen niet meer zelf nadenken. Dus in het Engels heet dat tribe before truth. Ja, en dat is natuurlijk dodelijk. Want als we niet meer de wetenschap op één zetten en het eerlijke debat,
ja, dan wordt het heel moeilijk om mensen nog te overtuigen. Dus ik denk, daar moeten mensen ook overheen stappen. En dat is ook iets met de beweging. Als wij kunnen laten zien dat veel meer mensen zich zorgen maken en hier iets van vinden en zich uitspreken.
Ja, misschien dat dan op een feestje van die 50-jarige VVD’er twee andere voorbeelden uit zijn vriendengroep ook zeggen van hé, ik heb dit gelezen en ik denk hier nu zo over. En dat diegene dan denkt, oh, maar dan kan ik ook wel iets meer van mezelf laten zien.
Een ander voorbeeld, Marnix, niet van vlees eten over pluralistic ignorance, maar dat alcoholvrij bier drinken. Dus je ziet hoeveel mensen nu 0.0 drinken. Ja dat is ook het taboe is eraf. Dus ja ik hoop dat mensen uit de klimaatkast kunnen
komen straks zonder dat ze daarmee veroordeeld zijn. Ja dat is wel interessant ook in de tijd
Marnix Kluiters
hoor want Joep van het Hek heeft dat in het verleden nog helemaal kapot gepraat. Dus het kan ook de andere kant op werken. Terwijl nu met de nieuwe golf alcoholvrij bier dat wel werkt. Dus best wel interessant verschijnsel hoe dat ja nu toch wel ook bot botweten van. Nee en voor onze beweging zijn we hier ook heel bewust
Arjan Keizer
mee bezig. Het is heel belangrijk hoe nu de initiële momentum is en dat er veel support is en dat mensen ook durven mee te doen. Want hoe meer mensen mee durven te doen hoe lager de grens of de drempel wordt voor anderen. En we zijn ook heel bewust niet alleen op influencers die ons
steunen aan de linkerkant van spectrum en groene kant van spectrum aan het richten maar ook van de rechterkant. Dus we hadden contact met Voor Ons Nederland die dit mooi vinden, met Arend Jan Boekestein van Boekestein en de Wijk die zegt ik ga het steunen.
Jort Kelder stuurde een berichtje terug van ik ben heel druk, maar klinkt mooi. Dus ja, dat zijn wel de mensen die dit ook mee kunnen maken en hopelijk kunnen dan later van Nederland dit naar buitenland opschalen. Ik zie jou ook nog kijken.
Wat is jouw reflectie nu op wat ik zeg allemaal? Ja, ik zit gewoon heel erg te denken aan mijn werk en aan mijn collega’s en medewerkers bij Heijmans. Ik vraag me dan nog steeds af van ja hoe kan ik dan de urgentie
bij hun aanwakkeren? Want het is nog altijd een winstgevend bedrijf en de urgentie is toch wel gewoon geld en tijd. Dus dat ik vind nog steeds wel lastig. Nee dat is heel lastig. Ik zat eerst te denken bij Heijmans van de bouw,ringen, dat snap ik helemaal.
Maar dat solution aversion moet niet een reden zijn om het probleem aan zich te ondermijnen. Dus dat is één. Ik denk wat je nu zegt van die aandeelhouders en dat rendementseis. Ja, dat geldt voor het hele bedrijfsleven. Dat is dat systeemprobleem. En daar kan alleen de overheid denk ik iets aan doen. Dus de overheid zal gewoon, net zoals met zero emission zones voor de levering van goederen in de binnenstad. Ja, dan moet het wel, ondanks dat het duurder is. En ik denk dat dat wel een richting is die we ook meer op moeten. Ik zie jou nog steeds.
Marnix Kluiters
Ik ben nog wel even benieuwd Arjen, want welke koppeling maak je dan aan waarom dit toch, want voordat je weer gaat wijzen naar iemand anders, naar de overheid, we zijn nu met de stichting bezig, een beweging die uitgaat van medewerkers. Ja. Als medewerker heb je ook gewoon invloed. Als je bij een sollicitatiegesprek komt en zegt,
yo, als jullie dit doen en niet voor dat overheidsbeleid pleiten en zeggen dat we dan weggaan, dan kom ik hier niet werken. Dus je hebt ook gewoon invloed als medewerker op die overheid, toch? Helemaal waar.
Arjan Keizer
Ja, klopt. Dus ik denk die sociale druk mag van binnenuit echt wel groter worden. En waar zit jij nog aan te denken? Nee, ja, wat Marnix net zei. Ja. Ja, dus dank je al. Nee, en daar hoort dus ook heel erg bij dat je je bedrijf gaat vragen om zich uit
te spreken tegen die misinformatie. Want dat is denk ik nu een van de gevaarlijkste aspecten.
Speaker F
Ja, dankjewel voor het verhaal. Ik ben Vincent en ik werk ook bij Stedin als netstrateg voor digitale infrastructuur. En in de randen van mijn primaire werk probeer ik duurzaamheids-DNA intern op te zwengelen.
En dat te verbinden met de duurzaamheidsstrategie. En daarvanuit een soort van meer bottom-up aanpak. en dat te verbinden met de duurzaamheidsstrategie. En daarvanuit een soort van meer bottom-up aanpak. En ik ben wel heel erg benieuwd, omdat jij dat vanuit Shell ook gedaan hebt, van wat zijn de condities die jij ziet waarvanuit zo goed mogelijk medewerkers bottom-up invloed kunnen uitoefenen
Other speaker
en ook dingen in beweging intern kunnen organiseren.
Speaker F
Ja, ten eerste supermooi dat je hiermee bezig bent.
Other speaker
Dus complimenten daarvoor.
Arjan Keizer
Ik denk schaal is heel belangrijk. Dus je moet heel veel mensen bereiken. Dus zorg dat je een brede support base hebt. Het is ook heel belangrijk om de juiste taal te spreken richting top management. Dus laat zien dat jij goed op de hoogte bent van wat er wel gebeurt.
En ook begrip hebt voor de boundary conditions. Dus de randwaarden waarbinnen het bedrijf moet opereren. En als je dat begrip hebt en dan met suggesties komt van wat wel zou moeten kunnen
waar zij soms misschien niet aan denken ja dan heb je in ieder geval een constructieve dialoog en ik denk dat dat mij heel erg heeft geholpen ook met mijn achtergrond van McKinsey ik heb altijd fact-checking gedaan voordat ik iets ging zeggen als er iets over LNG ging ja dan ging ik
gewoon mensen in mijn netwerk die daar expert op zijn benaderen om te checken van hey, hoe zien jullie dit? En ja, dan is die kracht van de community heel groot. En maak je zichtbaar. Dus als de CEO iets post op internet, zorg ik altijd heel snel dat ik een goede vraag had.
Want een van de eerste tien vragen, die kreeg het meest bereik. En als dan mensen dat gaan liken, ja, dan krijgt het nog meer amplification. En dan durven andere mensen ook. Dus dat is één stap. Maar ook bijvoorbeeld polls op internet plaatsen,om gewoon het gevoel van de medewerkers inzichtelijk te maken.
Dus hoeveel zorgen maak jij je over klimaatverandering? Als dan ineens drie kwart van de medewerkers laat zien dat ze zich zorgen maken of heel veel zorgen, dan zorgt dat ook weer voor een haakje voor de andere medewerkers om iets op te brengen. En ik denk uiteindelijk, kijk de financiën zijn heel belangrijk zoals net bij de vorige vraag ook werd benoemd.
Maar over welke financiën gaat het? Gaat de financiën van komend jaar of over vijf of tien jaar? En ik denk daar moeten we meer naar kijken. En dan gaat het ook heel erg om de aannames in de business case. Dus zijn klimaatrisico’s meegenomen?
Is reputatierisico meegenomen? Met welke carbon price wordt gerekend? Is dat 80 of 120 euro? Want dan heeft dat enorme impact op de internal rate of return. Dus er zijn zoveel aspecten waar je aan kunt denken.
Speaker F
Mag ik één vervolgvraag stellen? Sure. Ja, maar dit gaat ook heel erg over, in ieder geval jouw antwoord, hoeveel invloed je uit kan oefenen op management. En wat ik zelf ervaar binnen ons bedrijf, is dat management op zich wel wil.
Alleen ook als zoekend is, omdat wij best een grote operatie hebben met veel uitvoerend personeel. Hoe kan je hun activeren en mobiliseren? En ook dat je hun levens, dat je daar inspiratie brengt, dat er ook weer een soort van speel over is buiten de organisatie en dat je ook gebruik maakt van een soort van ja weet je
collectieve kracht en hun juist activeert om ook dus aan de strategie bij te dragen waarvan hoger management wel snapt van we moeten het doen. Maar hoe krijgen we hele staart in beweging?
Arjan Keizer
Nee helemaal eens. Twee dingen op dit vlak. Dus in de training van de X4 Academy zat ook iemand die in de bouw werkt en hij vertelde dat hij op een duurzaamheidsdag had verteld over planetaire grenzen en het ging absoluut niet en de oren
gingen dicht en de weerstand nam toe. De volgende sessie die hij ging organiseren ging over de techniek van hoe vet elektrische apparatuur is en daar hype om creëren en daar gingen mensen op aan en dan was het ineens cool om daar aan te werken en ja het is ook met zonnepanelen als
mensen zonnepanelen hebben en in hun app kunnen zien, ik lever nu zoveel op, dan gaat het leven. En dan ben je ook ineens bereid om op andere vlakken de transitie meer te omarmen. Dus dat is er eentje. Ik denk het tweede stuk is wel, de toon is heel belangrijk.
En daarom is het juist belangrijk dat de top heeft heel veel aanzien bij mensen ook op de werkvloer vaak. Dus als de top zegt waarom dingen belangrijk zijn, hoe dat het bedrijf helpt. En dat het ook belangrijk is voor de concurrentiepositie
op de lange termijn. Dan nemen mensen dat open over. Of in ieder geval als ze dan een ander geluid horen van bijvoorbeeld Wilders, dan gaan ze nadenken, hé maar wat klopt er niet? Terwijl als ze aan de top dat geluid niet laat horen, dan gaan mensen daar ook minder snel over nadenken.
Maar ik ben benieuwd, Marnix, hoe zie jij dit? Want jij hebt dit volgens mij ook bij andere
Marnix Kluiters
bedrijven wel gezien. Nou, op je eerste punt sowieso, ik denk dat het goed is om aan te sluiten bij de waarde en de overtuigingssystemen van mensen. Dus ga vooral niet jouw waarde of datgene wat jij belangrijk vindt opdringen aan een ander, want daarmee ondermijn je eigenlijk dat datgene
wat een ander belangrijk vindt ook belangrijk is. Dus probeer daar gewoon bij aansluiting van het voorbeeld van die man in de X4 Academy inderdaad heel mooi dat hij het over de techniek ging hebben en dat toen iedereen eigenlijk geïnteresseerd was. En het tweede is dan wat meer de toon aan de top?
Arjan Keizer
Of hoe… Ja, klopt. Dat mensen toch wel gezag hebben aan de top en dat dat wel een invloed is als medewerker op de werkvloer.
Marnix Kluiters
Ja, en ik vond dat heel fascinerend, want ik sprak Kita Muis, die zal hierna online komen, ook voor de XV-podcast. En zij zei, want zij meet waardes of values en attitudes, dus eigenlijk een beetje wat mensen vinden over de afgelopen dertig jaar.
En zij zei, ja, bij klimaatverandering dat komt nu pas in dat onderzoek eigenlijk naar boven. En dat moet zich ook nog een beetje gaan organiseren. Dus dat hangt er ook een beetje vanaf wat de mensen gaan vinden en wie wie volgt. Want uiteindelijk volg je natuurlijk ook met je opinie vaak de mensen, bijvoorbeeld de krant die je leest of een interessante influencer of je vader of moeder of goede vrienden waarvan je denkt die heeft er wel verstand van.
Dus ik denk ook binnen bedrijfsleven is dat ontzettend belangrijk om daar goede informatie over te geven en daar ook leiderschap in te nemen.
Arjan Keizer
Ja nog over dat oreren, ik denk dat is wel een valko voor mij. Ik heb soms vanuit enthousiasme het idee van zo zit het en zo zit het. Terwijl het is ook gewoon echt een zoektocht. Dus ik denk wat ook heel belangrijk is, mensen moeten hun mening kunnen herzien en dat heb ik drie jaar
geleden gehad toen ik dat boek las en toen echt mijn mening heb herzien. Ook op onderzoek uit ben gegaan en eigenlijk als er iets uit dat onderzoek kwam is dat het nog erger was dan dat in dat boek al bleek.
Dus ja, neem gewoon die tijd. Je wil niet over de grote trends van dit moment later spijt hebben dat je niet minimaal één dag tijd erin hebt gestopt. In mijn podcast is het zo makkelijk om onderweg…
Marnix Kluiters
Maar zou de oude Arjan al een keer ruzie hebben gehad met de nieuwe Arjan?
Arjan Keizer
Ik denk dat dat wel meevalt.
Marnix Kluiters
Oké, dus je bent ook niet te orerend naar jezelf geweest.
Arjan Keizer
Nee, klopt. Op links. Hoi, ik ben Kars, ik werk bij Greenchoice. En ik vind het heel inspirerend. En zoals je zelf al aangaf, er is een stille meerderheid, denk ik, die het al best wel zich kan vinden in deze plannen. Toch gebeurt het nog niet. Zijn er
voorbeelden uit het bedrijfsleven, die je zelf
Other speaker
hebt meegemaakt of van anderen hebt gehoord, waar dit wel al toe heeft geleid? Dat je wel een goed voorbeeld hebt van, dit is best wel positief, want dat kan ik denk ik goede voorbeelden doen volgen.
Marnix Kluiters
Dat je makkelijker verandering ziet? Oeh,
Arjan Keizer
dit is wel een goede vraag. Ik zou het eigenlijk niet direct weten, maar ik ben wel overtuigd dat die stille meerderheid betrekken, dat dat echt een enorme belangrijk aspect is van de oplossing. Maar er zijn
vast voorbeelden over.
Marnix Kluiters
Ik kan hier wel op aanhaken, want wat wel interessant is, is de kracht van rolmodellen. Ik ben zelf op mijn twintigste mijn zicht verloren en ik heb toen fiscaal recht ben ik gaan studeren, ben geswitcht van studie, omdat ik wist dat er iemand was die ook fiscaal recht
deed zonder zicht. Dus ik wist dat het kon en op het moment dat je weet dat het kan, dan hoef je dat dus niet meer uit te zoeken. En dat vind ik ook het interessante aan jou Arjan, jij laat dus zien dat als je uitspreekt dat dat nut heeft. En er zijn natuurlijk ook heel veel praktische voorbeelden van bedrijven. Is inmiddels niet meer zo gewenst natuurlijk Elon Musk, maar die
heeft wel met de elektrische auto laten zien dat als je daar gewoon een tof product van maakt dat het ook een hele markt kan veroveren. Ik denk dat Tony Chocolonely daar met het bewustzijn van de slavernij ook een mooi voorbeeld van is. En ik denk dat social enterprises die jammer genoeg
helaas niet altijd doorkomen, ook bijvoorbeeld een Fairphone, die wel laten zien dat het kan, maar qua business case dat het vaak net niet haalbaar is, toch ook een hele inspirerende rol kunnen spelen in dat hele verhaal. En ik hoop daarin dan altijd dat het grote bedrijfsleven
daarmee vooral ook aan het denken en aan het handelen wordt gezet? Geeft dat jou nog andere voorbeelden?
Arjan Keizer
Nee, niet direct, maar dit is huiswerk voor mij. Hier ga ik over nadenken. En alle luisteraars die wel ideeën hebben, zoek me ook op op LinkedIn. Arjan Keijzer en deel ze. Of word onderdeel van ons platform Medewerkers voor onze toekomst en deel daar.
Ik ga je zorgen dat hier een topic op gestart wordt, want dit is een mooi voorbeeld. Dank je wel, ik vond het ook een goede voorbeelden. Als er geen vragen meer zijn, dan…
Marnix Kluiters
Ja, gaan we dan afronden. Heb je nog een vraag voor mij? Ik kreeg gisteren van iemand anders, die zei ik ga de vragen terugstellen, maar dat deed ze toen niet.
Arjan Keizer
Ik vond het net al spannend om één vraag aan jou te stellen. Maar daar ga ik over nadenken voor later, Marnix. Niet op dit moment. Helemaal goed.
Marnix Kluiters
Maar dat is leuk, dank. Heel veel succes met de beweging. Je bent er toch de grootste enthousiasmerende factor achter. Ik hoop heel erg dat het gaat slagen. Dat we ons veel meer gaan uitspreken. En daarmee eigenlijk uiteindelijk dat bedrijfsleven weet te kantelen. Zodat die overheid, die toch vaak
in een later stadium komt, met wetgeving kan komen. Waardoor het afgedwongen wordt. En ik ben heel benieuwd waar het staat. Maar ga het vooral steunen als je dit luistert. En weet dat hoe weinig je ook denkt te kunnen doen, dat het vaak veel meer is dan dat je kan denken.
Arjan Keizer
Ja, en misschien om daar nog op aan te sluiten. Kleine stapjes helpen. Dus doe eerst iets wat in jou comfort zone past. Dus like een post van iemand anders. Als je daar geen reacties
op krijgt, maak dan een keer een comment. Waarschijnlijk krijg je dan alleen maar positieve reacties en op een gegeven moment ga je gewoon zelf die post schrijven of ga je zelf die vraag stellen in een webinar of ga je zelf in die meeting met jouw team opperen van hebben we nagedacht
over de lange termijn consequenties hiervan. Dus doe iets en verenig je. Dat is de crux hier.
Marnix Kluiters
Ja, dankjewel.
